سندرم دیسترس تنفسی نوزادان چیست

سندرم دیسترس تنفسی نوزادان چیست؟

بیماری سندرم زجر تنفسی یا دیسترس تنفسی نوزادان پی‌آمد رشد ناقص ریه‌ها است و به طور معمول در نوزادان نارس دیده می شود. نوزادان مبتلا به سندرم دیسترس تنفسی نمی ‌توانند به راحتی نفس بکشند. درمان سندرم زجر تنفسی نوزادان با هدف تسهیل تنفس نوزاد و درمان علت بروز عارضه انجام می ‌شود.

در صورتی که فرزندتان قبل از موعد مقرر به دنیا آمده است یا اصطلاحاً نارس است، ریه ‌هایش هنوز به خوبی رشد نکرده است و نمی ‌تواند به راحتی نفس بکشد، متخصصان اطفال راه های متعددی را برای حل این مشکل توصیه می ‌کند. متخصص اطفال با توجه به شدت مشکل تنفسی نوزاد و میزان رشد ریه توصیه می‌ کند که از لوله تنفسی، سورفاکتانت و لوله‌ گذاری در رگ استفاده شود. نوزاد به کمک این درمان ‌ها بهتر نفس می‌ کشد. به علاوه این روش ‌های درمانی به رشد ریه‌ های نوزاد نیز کمک می‌ کند.

بیماری سندرم دیسترس تنفسی (آر.دی.اس) (سندرم زجر تنفسی) نوزاد و راهکارهای درمان آن

بارداری کامل ۴۰ هفته طول می‌ کشد و جنین در این فرصت به طور کامل رشد می ‌کند. به طور کلی اندام ‌های جنین در هفته چهلم کاملاً رشد کرده است. در صورتی که نوزاد زودتر از موعد مقرر متولد شود یعنی نارس باشد، رشد ریه‌ هایش هنوز کامل نشده است. ریه ‌های نوزاد نارس نمی ‌تواند به خوبی عمل کند و از آنجایی که داشتن ریه ‌های سالم برای سلامت کلی بدن ضروری و حیاتی است، نوزاد نارس با مشکل روبرو می گردد.

دلایل بیماری سندرم دیسترس تنفسی نوزادان

سندرم دیسترس تنفسی در نوزادانی بروز می‌ یابد که ریه ‌هایشان هنوز به طور کامل رشد نکرده است. سندرم زجر تنفسی در اصل پی‌آمد عدم وجود ماده لغزنده ‌ای به نام سورفاکتانت در ریه ‌ها می باشد. این ماده به ریه‌ ها کمک می ‌کند تا پر از هوا شوند و کیسه ‌های هوا را در حالت باد شده نگه می ‌دارد. سورفاکتانت زمانی در ریه‌ ها وجود دارد که رشد آنها کامل شده باشد. سندرم زجر تنفسی نوزادان گاهی از مشکلات ژنتیکی تاثیرگذار بر رشد ریه سرچشمه می ‌گیرد.

بخوانید   بی اختیاری ادراری چیست

علائم بیماری سندرم دیسترس تنفسی نوزادان

علائم زجر تنفسی در بیشتر موارد چند دقیقه قبل از تولد بروز می ‌یابد. با این حال علائم گاهی تا چند ساعت مشاهده نمی ‌شود. علائم سندرم دیسترس تنفسی عبارت است از:

  • کم شدن خروج ادرار
  • متمایل به آبی بودن رنگ پوست و غشاهای مخاطی سیانوز
  • خرخر و ناله کردن نوزاد
  • تنفس کم عمق
  • وقفه تنفسی کوتاه آپنه نوزادی
  • تنفس سریع
  • حرکت های غیر عادی تنفسی مثل به عقب کشیده شدن عضله های قفسه سینه حین تنفس
  • پهن شدن بینی نوزاد که نشان دهنده تلاش نوزاد برای نفس کشیدن است.
  • تنگی نفس و خس خس سینه نوزاد موقع نفس کشیدن

عامل‌های خطر سندرم دیسترس تنفسی نوزادان

در بسیاری از مواقع دیسترس تنفسی در نوزادانی دیده می ‌شود که پیش از هفته سی و هفتم متولد می ‌شوند. هر چه رشد ریه ‌ها ناقص ‌تر باشد، احتمال بروز آر دی اس پس از تولد بالاتر خواهد بود. این عارضه در نوزادان ترم کامل یعنی متولد شده در هفته چهلم بارداری نادر است. دیگر عامل ‌های خطر افزایش دهنده ابتلا به سندرم زجر تنفسی عبارت است از:

  • مبتلا بودن مادر به بیماری دیابت
  • زایمان های سریع
  • سابقه مبتلا بودن خواهر یا برادر به سندرم زجر تنفسی
  • بارداری چند قلویی دوقلو یا بیشتر
  • سزارین یا القاء زایمان پیش از کامل شدن دوره بارداری
  • مشکلات بارداری که جریان خون را در بدن نوزاد کاهش می دهد.

تشخیص بیماری سندرم دیسترس تنفسی نوزادان

به طور معمول متخصص اطفال سندرم زجر تنفسی را با بهره‌گیری از ترکیبی از روش‌های زیر تشخیص می ‌دهد که عبارت است از:

  • ظاهر، رنگ و تلاش نوزاد برای تنفس، این علائم نشان دهنده نیاز نوزاد به اکسیژن است.
  • رادیوگرافی از قفسه سینه برای دیدن ریه ‌ها. برای انجام رادیوگرافی یا عکسبرداری با اشعه ایکس انرژی الکترومغناطیسی برای تهیه تصویر از استخوان ‌ها و اندام ‌های داخلی به کار برده می ‌شود و تصویر به دست آمده بر روی فیلم ظاهر می ‌شود.
  • گازهای خون (آزمایش برای تعیین اکسیژن، دی اکسید کربن و اسید موجود در خون سرخرگی). پایین بودن میزان اکسیژن و بالا بودن میزان دی اکسید کربن موید ابتلا به سندرم دیسترس تنفسی است.
  • الکتروکاردیوگرافی (نوار قلب): نوار قلب به منظور تشخیص افتراقی و رد احتمال ابتلا به ناراحتی ‌های قلبی با علائم مشابه سندرم دیسترس تنفسی گرفته می ‌شود. نوار قلب نوعی اولتراسوند است که منحصراً ساختار و عملکرد قلب را نشان می‌ دهد.
بخوانید   درمان تهوع و استفراغ کودکان با روش های خانگی

درمان پیش از تولد

در صورتی که امکان زایمان زودرس پیش از هفته سی و چهارم بارداری وجود داشته باشد، درمان سندرم دیسترس تنفسی پیش از زایمان شروع می ‌شود. چند روز قبل از زمان احتمالی زایمان دو تزریق حاوی نوعی داروی کورتیکو استروئیدی در یک روز بر روی مادر انجام می ‌شود. داروی کورتیکو استروئیدی رشد ریه‌ های نوزاد را تحریک می ‌کند. متخصصان احتمال می ‌دهند که کورتیکو استروئید از بوجود آمدن سندرم زجر تنفسی در سه ماهه سوم بارداری جلوگیری می ‌کند.

درمان بعد از تولد

در صورتی که از کورتیکو استروئید استفاده نشود یا این دارو در پیشگیری از دیسترس تنفسی موثر نباشد، نوزاد به بخش مراقبت از نوزادان منتقل می ‌شود. اگر علائم خفیف باشد، نوزاد فقط به اکسیژن بیشتری نیاز دارد که به طور معمول از راه لوله تنفسی بینی یا انکوباتور دریافت می ‌کند.

اکسیژن

برای این که رنگ نوزادان مبتلا به سندرم زجر تنفسی صورتی بماند، نوزاد به اکسیژن بیشتری نیاز خواهد داشت که آن را از یکی از روش ‌های زیر دریافت می‌ کند:

  1. اکسیژن مکمل مقدار بیشتر اکسیژن
  2. با قرار دادن هود (کلاهک) پلاستیکی روی قفسه سینه و سر نوزاد
  3. با استفاده از کانولای بینی لوله کوچکی که در بینی قرار داده می‌شود و اکسیژن را وارد بینی می‌کند.
  4. لوله تنفسی که داخل نای جنین قرار داده می ‌شود. استفاده از لوله تنفسی در صورتی ضرورت می ‌یابد که نوزاد خودش نتواند به خوبی نفس بکشد. نوزاد از طریق لوله تنفسی به ونتیلاتور متصل می ‌شود، تا تنفسش آسان ‌تر شود.
  5. در صورتی که علائم شدیدتر باشد، نوزاد به دستگاه تنفس مصنوعی متصل می ‌شود تا دستگاه به تنفس‌ اش کمک کند یا عمل تنفس را برای نوزاد انجام دهد. این درمان‌ها غالباً بلافاصله پیش از تولد در بخش زایمان و قبل از انتقال به بخش نوزادان شروع می ‌شود.
  6. دستگاه فشار جریان هوای مثبت دائمی : دستگاه مکانیکی تنفسی جریان هوای مداوم یا اکسیژن را وارد مجراهای عبور هوا می ‌کند تا گذرگاه ‌های هوای ظریف داخل ریه‌ ها را باز نگه دارد.
سندرم دیسترس تنفسی
سندرم دیسترس تنفسی

پیشگیری

پیشگیری از زایمان زودرس اصلی ‌ترین روش جلوگیری از بروز زجر تنفسی محسوب می ‌شود. ولی در صورتی که راهی برای پیشگیری از زایمان زودرس وجود نداشته باشد، مادر قبل از زایمان کورتیکواستروئید دریافت می‌ کند. این داروها احتمال بروز سندرم دیسترس تنفسی و شدت آن را کمتر می کند. داروهای استروئیدی غالباً در بازه زمانی هفته بیست و چهارم تا سی و چهارم بارداری به بانوانی داده می ‌شود که احتمال دارد زایمان زودرس داشته باشند. کورتیکواستروئید گاهی در هفته سی و هفتم نیز تزریق می ‌شود. ولی اگر زایمان بسیار سریع یا غیر منتظره باشد، ممکن است فرصتی برای تزریق استروئید پیش نیاید یا داروی تزریق شده زمان برای تاثیرگذاری نداشته باشد.

بخوانید   سالمند آزاری چیست

پیش ‌آگهی

سندرم دیسترس تنفسی نوزادان غالباً دو تا چهار روز پس از تولد تشدید می‌شود و پس از آن عموماً به تدریج بهبود می‌ یابد. برخی نوزادان دچار سندرم زجر تنفسی شدید از دنیا می ‌روند. مرگ نوزاد غالباً بین روز دوم تا هفتم رخ می ‌دهد. سندرم زجر تنفسی به دلیل تحمیل شرایط زیر عارضه‌ های بلندمدت را ایجاد می ‌کند که عبارت است از:

  • تحمیل فشار شدید به ریه ها
  • دوره هایی که مغز یا دیگر اندام ها اکسیژن کافی دریافت نمی کند.
  • اکسیژن بیش از حد
  • بیماری جدی‌ تر و شدیدتر. سخت تر شدن زجر تنفسی به التهابی منجر می ‌شود که آسیب دیدن مغز یا ریه را در پی دارد.
۰/۵ (۰ نقد و بررسی)