بی اختیاری ادرار در سالمندان

بی اختیاری ادرار در سالمندان

سالمندی تحت عنوان یک فرایند فیزیولوژیک، افراد را مستعد بیماری های مختلف می نماید و بی اختیاری ادرار در سالمندان از شایع ترین بیماریها و مشکلات این دوران محسوب می شود. اگرچه بی ‌اختیاری ادرار در هر سنی دیده می شود، ولی در بین سالمندان شیوع بالاتری دارد، به طوری که از هر پنج فرد بالای ۴۰ سال یک نفر از علائم مثانه بیش‌ فعال و تحریک ‌پذیر، بی ‌اختیاری فوریتی یا تکرر ادرار رنج می ‌برد، عده ‌ای هم پیش از رسیدن به سرویس بهداشتی با ترشح کردن ادرار مواجه می ‌شوند. این عارضه که در اثر بالا رفتن سن بوجود می آید قابل پیشگیری و همچنین درمان پذیر است. پرستار سالمند در منزل با کمک به این افراد، از پیشرفت و عوارض روحی روانی بیماری جلوگیری می کند.

دلایل بی اختیاری ادرار در سالمندان

بی اختیاری ادرار در سالمندان علل گوناگونی دارد که می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • یائسگی در زنان
  • التهاب مخاط پوشش دهنده داخل مثانه
  • نخوردن آب و مایعات کافی
  • سابقه انجام عمل های جراحی دیگر
  • بزرگ شدن غده پروستات
  • هیسترکتومی یا عمل جراحی برداشتن رحم
  • سنگ مثانه
  • مشکلات سیستم عصبی مرکزی CNS مانند ام اس، سکته مغزی و بیماری پارکینسون
  • سابقه جراحی ناموفق
  • فشار آوردن تومور به مثانه

انواع بی اختیاری ادرار در سالمندان

  • بی‌اختیاری فوریتی

رایج ترین نوع بی‌ اختیاری ادرار از نوع فوریتی است، یعنی حالتی که ادرار قبل از رسیدن به دستشویی دفع می ‌شود. سکته مغزی، زوال عقل، آلزایمر، ام اس، پارکینسون یا آسیب دیدگی منجر به بی‌ اختیاری فوریتی یا مثانه تحریک ‌پذیر می ‌شود.

  • بی‌اختیاری استرسی

بی‌ اختیاری استرسی به عارضه‌ ای گفته می‌ شود که ادرار در اثر فشار آمدن به مثانه، برای مثال هنگام ورزش کردن، سرفه کردن، عطسه، خندیدن یا بلند کردن اشیاء سنگین ناخواسته ترشح شود. عضله ‌های مثانه برخی سالمندان، آن ‌قدر ضعیف است که حتی هنگام بلند شدن از صندلی نیز ترشح ادرار رخ می ‌دهد. بی‌ اختیاری استرسی در میان بانوان به دلیل بارداری و زایمان شیوع بالاتری دارد، به علاوه کاهش استروژن در دوران پس از یائسگی نیز منجر به آتروفی کوچک شدن بافت عضلانی و در نتیجه بی ‌اختیاری ادرار می ‌شود. آقایانی که دچار مشکل بزرگ شدن پروستات هستند یا سابقه درمان سرطان پروستات یا جراحی پروستات دارند نیز با بی‌اختیاری استرسی روبرو می‌شوند.

  • بی اختیاری ناشی از سرریز ادرار

بی اختیاری ناشی از سرریز ادرار به حالتی گفته می شود که مقدار کمی ادرار از مثانه ای که کاملا پر است، ترشح شود. این گروه از بیماران در طول روز بارها حس می ‌کنند که باید به دستشویی بروند و غالباً از ترشح مقادیر اندکی از ادرار رنج می ‌برند. انسداد مجاری ادراری، بزرگ شدن پروستات یا آسیب دیدگی ناشی از جراحی پروستات، یبوست، گیرکردن مدفوع، آسیب دیدگی نخاع یا دیابت از علل این مشکل به شمار می ‌آیند.

  • بی ‌اختیاری عملکردی

بی ‌اختیاری عملکردی زمانی رخ می دهد که سالمند به دلیل ابتلا به روماتیسم یا دیگر اختلال‌ها نمی ‌تواند خود را به سرعت و به موقع به سرویس بهداشتی برساند. اختلال‌ های عصبی، عوارض سکته مغزی، آلزایمر یا ام اس نیز بی ‌اختیاری عملکردی را به دنبال دارد. بیمار غالباً ضرورت تخلیه مثانه را حس می‌ کند، اما مغزش توانایی نشان دادن واکنش مناسب یا صدور دستور سریع برای رفتن به سرویس بهداشتی را ندارد.

بخوانید   بیماری اوتیسم چیست

عوارض بی اختیاری ادرار در سالمندان

بی اختیاری ادرار می تواند افراد را مستعد عفونت های دستگاه ادراری، راش های پوستی، شکنندگی پوست، افزایش خطر بستری شدن، ناراحتی و پریشانی روحی، کاهش تعاملات اجتماعی و کیفیت زندگی کند. این موارد همه از عوارض بی اختیاری ادرار در سالمندان می باشد.

اقدامات موثر در کنترل بی اختیاری

رفتار درمانی به عنوان یک اقدام اصلی خدمات پرستاری در منزل، یکی از روش های موثر در کنترل بی اختیاری ادرار محسوب می شود. در این روش پرستار سالمند با ارائه ی آموزش هایی چون، دستشویی رفتن بر اساس یک برنامه‌ریزی مشخص و تمرین‌های عضلات کف لگن به سالمند در کنترل بی اختیاری ادرار کمک می کند.

آموزش مثانه به این منظور انجام می ‌شود تا بیمار بتواند زمان بین دو تخلیه مثانه را به تدریج طولانی ‌تر کند و ادرار کردن را به تاخیر بیاندازد. روش دیگر آموزش مثانه، تخلیه مضاعف است، یعنی بیمار پس از ادرار کردن، چند دقیقه صبر می ‌کند و سپس دوباره ادرار می‌کند. بیمار به این روش یاد می‌گیرد تا مثانه را به طور کامل تخلیه کند. زمان‌بندی برای دستشویی رفتن نیز به بیمارانی کمک می‌کند که دچار مشکلات حرکتی یا اختلال‌های عصبی هستند.

بخوانید   بیماری کم خونی چیست ؟ (بخش دوم)

راهکارهای کنترل ادرار در سالمندان

یکی دیگر از روش های رفتار درمانی، انجام ورزش کگل است. در این روش پرستار به سالمند یاد می دهد که عضلات لگن را مانند وقتی که ادرار خود را نگه می دارد، منقبض کند و ۱۰ ثانیه در همان حالت سفت شده بماند و بعد عضلات خود را شل کند. پرستار با چینش یک برنامه ی منظم به سالمند کمک می کند که این ورزش را ۳ تا ۴ بار در روز انجام دهد. این ورزش باعث می شود که عضلات کف لگن تقویت شده همچنین مقاومت مجاری ادراری و کنترل دفع را افزایش می دهد.

بی اختیاری ادرار در سالمندان
بی اختیاری ادرار در سالمندان

 

سالمندان مبتلا به بی اختیاری ادرار به علت مشکلات فرهنگی و اجتماعی منزوی می شوند. همچنین این افراد با کاهش کیفیت زندگی و محدودیت یا اجتناب از فعالیت جنسی روبرو هستند. لذا این سالمندان برای مراقبت، نیاز به پرستاری با مهارت دارند که به آنها کمک کند تا به زندگی سابقشان برگردند. یکی از نکاتی که برای این دسته افراد بسیار مهم شمرده می شود، قیمت پرستار سالمند در منزل است. آسانیسم به خانواده ها این نوید را می دهد که با مناسب ترین قیمت و افرادی توانا در این حوزه، برای بازگشت سالمندان به زندگی روزانه تلاش می کند.

بخوانید   علائم اختلال در گردش خون

فشار خون در سالمندان

سالمند آزاری چیست

حساسیت به صدا در سالمندان

۰/۵ (۰ نقد و بررسی)